Histeroskopi, rahim içinin ince bir kamera sistemiyle doğrudan görüntülenmesini sağlayan minimal invaziv bir yöntemdir. Vajina ve rahim ağzı yoluyla ilerletilen histeroskop adı verilen ince cihaz sayesinde rahim iç yüzeyi ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.

Histeroskopi yalnızca tanı amacıyla değil, rahim içinde tespit edilen bazı problemlerin aynı işlem sırasında tedavi edilmesi için de kullanılabilir. Rahim içi polipler, miyomlar, yapışıklıklar ve doğuştan gelen bazı yapısal farklılıklar, karında herhangi bir kesi yapılmadan histeroskopik yöntemle tedavi edilebilir.

İşlemin tanısal veya cerrahi olarak planlanması; hastanın şikâyetlerine, görüntüleme bulgularına ve rahim içinde tespit edilen problemin özelliklerine göre belirlenir.

Histeroskopi Hangi Durumlarda Uygulanır?

Histeroskopi, rahim içi boşluğun doğrudan incelenmesini gerektiren birçok durumda uygulanabilir.

En sık başvurulan durumlar şunlardır:

• Düzensiz veya aşırı adet kanamaları,
• Adet dönemleri dışında görülen kanamalar,
• Menopoz sonrası kanama,
• Rahim içi polip şüphesi,
• Rahim boşluğuna doğru büyüyen miyomlar,
• Rahim içi yapışıklıklar,
• Rahim içi perde veya şekil bozuklukları,
• Tekrarlayan düşükler,
• Gebe kalmakta güçlük,
• Tekrarlayan tüp bebek başarısızlıkları,
• Ultrasonografi veya rahim filminde şüpheli bulgular,
• Rahim içinde plasenta veya gebelik dokusu kalması,
• İpi görülmeyen veya rahim içinde yer değiştiren spiral.

Histeroskopinin gerekli olup olmadığı her hasta için ayrı değerlendirilir. Her anormal kanama veya gebelik sorunu histeroskopi gerektirmeyebilir.

Tanısal Histeroskopi Nedir?

Tanısal histeroskopi, rahim içindeki yapıların doğrudan görüntülenmesi amacıyla yapılan işlemdir. Özellikle ultrasonografi veya rahim filmi gibi görüntüleme yöntemlerinde şüpheli bir bulgu saptandığında tanının netleştirilmesine yardımcı olabilir.

Tanısal histeroskopi sırasında:

• Rahim iç yüzeyi,
• Rahim boşluğunun şekli,
• Tüplerin rahme açılan bölümleri,
• Polip ve miyomlar,
• Yapışıklıklar,
• Rahim içi perde,
• Şüpheli endometrium alanları

ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.

Gerekli görüldüğünde şüpheli dokulardan biyopsi alınarak patolojik inceleme yapılabilir. Böylece özellikle anormal rahim kanaması veya menopoz sonrası kanama yaşayan hastalarda rahim iç tabakası daha ayrıntılı biçimde değerlendirilebilir.

Cerrahi Histeroskopi Nedir?

Cerrahi histeroskopi, rahim içinde tespit edilen problemin kamera eşliğinde tedavi edilmesidir. Histeroskopun içinden ilerletilen ince cerrahi aletler kullanılarak rahim içindeki oluşumlara müdahale edilir.

Cerrahi histeroskopi ile:

• Endometriyal polipler çıkarılabilir,
• Rahim içine doğru büyüyen miyomlar alınabilir,
• Rahim içi yapışıklıklar açılabilir,
• Rahim içi perde kesilebilir,
• Rahim içinde kalan plasenta veya gebelik dokuları temizlenebilir,
• Rahim içine yerleşmiş spiral çıkarılabilir,
• Uygun hastalarda aşırı adet kanamalarına yönelik endometrial ablasyon uygulanabilir.

Bu işlemler sırasında karın bölgesine kesi yapılmaz. Müdahale vajina ve rahim ağzı yoluyla gerçekleştirilir.

Rahim İçi Poliplerin Histeroskopik Tedavisi

Endometriyal polipler, rahmin iç tabakasından gelişen ve çoğunlukla iyi huylu olan oluşumlardır. Adet düzensizliğine, ara kanamalara, yoğun adet kanamasına veya menopoz sonrası kanamaya neden olabilirler.

Bazı polipler gebeliğin oluşmasını veya embriyonun rahme tutunmasını da olumsuz etkileyebilir.

Histeroskopi sırasında polip doğrudan görülerek köküyle birlikte çıkarılabilir. Çıkarılan doku patolojik incelemeye gönderilir. Polibin doğrudan görüş altında alınması, rahim içinde doku kalma ihtimalini azaltmaya yardımcı olur.

Rahim İçi Miyomların Histeroskopik Tedavisi

Rahim boşluğuna doğru büyüyen miyomlar submüköz miyom olarak adlandırılır. Bu miyomlar küçük boyutlarda olsalar bile yoğun adet kanamasına, kansızlığa, gebelikte güçlüğe veya tekrarlayan düşüklere neden olabilir.

Rahim içine uygun oranda uzanan miyomlar histeroskopik yöntemle çıkarılabilir. İşlemin tek seansta tamamlanıp tamamlanamayacağı;

• Miyomun büyüklüğüne,
• Rahim duvarına ne kadar gömülü olduğuna,
• Rahim içindeki yerleşimine,
• Miyom sayısına

bağlıdır.

Büyük veya rahim duvarının derin bölümüne uzanan miyomlarda işlem birden fazla seansta planlanabilir.

Rahim İçi Yapışıklıkların Tedavisi

Rahim içi yapışıklıklar, rahim boşluğunun karşılıklı yüzeylerinin birbirine yapışmasıyla oluşur. Bu durum Asherman sendromu olarak da adlandırılır.

Yapışıklıklar çoğunlukla rahim içi cerrahi girişimler, kürtaj, enfeksiyon veya doğum sonrası rahim içinde kalan dokuların temizlenmesi sonrasında gelişebilir.

Rahim içi yapışıklıklar:

• Adet kanamasının azalmasına veya kesilmesine,
• Şiddetli adet ağrısına,
• Gebe kalmakta güçlüğe,
• Tekrarlayan düşüklere,
• Plasentanın yerleşimiyle ilgili problemlere

neden olabilir.

Histeroskopik cerrahi sırasında yapışıklıklar doğrudan görülerek açılır ve rahim iç boşluğunun yeniden oluşturulması amaçlanır. İleri derecedeki yapışıklıklarda birden fazla işlem gerekebilir.

Rahim İçi Perdenin Histeroskopik Tedavisi

Rahim içi perde, rahim boşluğunu kısmen veya tamamen ikiye ayıran doğuştan gelen bir yapısal farklılıktır. Uterin septum olarak da adlandırılan bu durum bazı kadınlarda herhangi bir şikâyete neden olmazken bazı hastalarda gebelik kayıpları veya erken doğumla ilişkili olabilir.

Tedavi kararı her hastada yalnızca perdenin varlığına göre verilmez. Hastanın gebelik öyküsü, düşükleri, infertilite durumu ve perdenin yapısı birlikte değerlendirilir.

Cerrahi gerekli görüldüğünde perde histeroskopik yöntemle kesilerek rahim boşluğunun daha normal bir yapıya kavuşması sağlanabilir.

Histeroskopi Nasıl Yapılır?

Histeroskopi sırasında ince kamera sistemi vajina yoluyla rahim ağzından geçirilerek rahim içine ilerletilir. Rahim içinin daha net görülebilmesi için özel bir sıvı kullanılarak rahim boşluğu kontrollü biçimde genişletilir.

Kamera görüntüsü ekrana aktarılır ve rahim içi yapılar doğrudan değerlendirilir. Tanısal işlem sırasında yalnızca görüntüleme ve gerektiğinde biyopsi yapılırken cerrahi histeroskopide uygun ince cerrahi aletler kullanılır.

İşlemin süresi yapılan müdahalenin kapsamına göre değişir. Küçük poliplerin çıkarılması kısa sürebilirken büyük miyomlar, yoğun yapışıklıklar veya rahim içi perde ameliyatları daha uzun sürebilir.

Histeroskopide Anestezi Gerekir mi?

Anestezi gereksinimi işlemin türüne ve kapsamına göre belirlenir.

İnce cihazlarla gerçekleştirilen bazı tanısal histeroskopiler, uygun hastalarda anestezi uygulanmadan veya hafif ağrı kontrolüyle yapılabilir. Cerrahi histeroskopiler ise çoğunlukla kısa süreli genel anestezi veya sedasyon altında gerçekleştirilir.

Anestezi yöntemi hastanın sağlık durumu, işlemin süresi ve yapılacak cerrahi müdahaleye göre anestezi uzmanıyla birlikte planlanır.

Histeroskopik Cerrahinin Avantajları

Histeroskopik cerrahinin en önemli özelliği, rahim içindeki problemlere doğrudan görüş altında müdahale edilmesini sağlamasıdır.

Başlıca avantajları şunlardır:

• Karın bölgesinde kesi yapılmaması,
• Rahim içinin doğrudan görüntülenmesi,
• Tanı ve tedavinin aynı işlem sırasında yapılabilmesi,
• Sağlıklı rahim dokusunun korunması,
• İşlem sonrası ağrının genellikle daha az olması,
• Hastanede kalış süresinin kısa olması,
• Günlük yaşama daha hızlı dönülebilmesi.

Bununla birlikte her hastalık histeroskopik yöntemle tedavi edilemez. Rahim duvarının dışına doğru büyüyen miyomlar veya rahim dışındaki hastalıklar için laparoskopik ya da açık cerrahi gerekebilir.

Histeroskopi Sonrası İyileşme Süreci

Histeroskopi sonrasında hafif kasık ağrısı, adet sancısına benzer kramplar, lekelenme veya hafif kanama görülebilir. Bu şikâyetler çoğunlukla birkaç gün içinde azalır.

İşlem sonrasında:

• Doktor tarafından önerilen ilaçlar düzenli kullanılmalı,
• Kanama devam ettiği sürece tampon kullanılmamalı,
• Cinsel ilişki için doktorun önerdiği süre beklenmeli,
• Havuz, hamam ve sauna gibi enfeksiyon riskini artırabilecek ortamlardan kaçınılmalı,
• Ağır egzersiz ve fiziksel aktiviteler kısa süreli olarak sınırlandırılmalı,
• Kontrol muayeneleri aksatılmamalıdır.

Hastanın günlük yaşama dönüş süresi yapılan işlemin kapsamına bağlıdır. Tanısal histeroskopi sonrasında çoğu hasta kısa sürede normal aktivitelerine dönebilirken daha kapsamlı cerrahi işlemler sonrasında birkaç gün dinlenmek gerekebilir.

Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır?

İşlem sonrasında hafif ağrı ve lekelenme beklenebilir. Ancak bazı belirtiler değerlendirme gerektirir.

Aşağıdaki durumlarda doktora başvurulmalıdır:

• Giderek artan veya ağrı kesiciye yanıt vermeyen şiddetli ağrı,
• Yoğun vajinal kanama,
• Ateş,
• Kötü kokulu veya yoğun vajinal akıntı,
• Bayılma veya ciddi halsizlik,
• Karında belirgin şişlik,
• Bulantı ve kusmanın devam etmesi.

Bu belirtiler enfeksiyon, kanama veya nadiren rahim duvarında yaralanma gibi komplikasyonlarla ilişkili olabilir.

Histeroskopinin Riskleri Var mıdır?

Histeroskopi genel olarak güvenli bir yöntemdir. Ancak her cerrahi işlemde olduğu gibi bazı riskler bulunur.

Nadir görülebilen riskler arasında:

• Enfeksiyon,
• Kanama,
• Rahim duvarının delinmesi,
• Rahim ağzında yaralanma,
• Kullanılan sıvıya bağlı komplikasyonlar,
• Rahim içinde yeniden yapışıklık oluşması,
• Anesteziye bağlı sorunlar

yer alabilir.

Risk oranı yapılacak işlemin kapsamına, hastanın sağlık durumuna ve rahim içindeki problemin özelliklerine göre değişir. İşlem öncesinde hastanın ayrıntılı değerlendirilmesi ve cerrahinin deneyimli bir ekip tarafından planlanması önemlidir.

Histeroskopik cerrahi; rahim içi hastalıkların tanısında ve tedavisinde, rahmi ve sağlıklı dokuları korumaya odaklanan önemli bir minimal invaziv yöntemdir. Doğru hasta seçimi ve kişiye özel cerrahi planlama sayesinde birçok rahim içi problem, karında kesi yapılmadan aynı işlem sırasında değerlendirilebilir ve tedavi edilebilir.